ЮМОР

 

 

Тематикон сыф

 

Адæймаг
Аргъау

Æвзаг
Барад
Дзырдуат

Дин

Зарæг
Зонад
Истори
Клуб

Медицинæ
Политикæ
Поэзи

Прозæ

Спорт

Этнографи

Юмор



Дигоронау
Радио

 

 

МАСТ КОМДЗАГ

Скачать mp3 (Ожидается более качественная запись)
Как работать над произношением

        Худæг къæрныхы ацыд. Цалдæр боны фæрахау-бахау кодта, фæлæ далысы хъус дæр йæ къухы нæ бафтыд. Æрыздæхт сæхимæ фыдвæллад, стонгæй æхсæвæрафон, скъæты фæмидæг, се стуртæй иуы кæртмæ раласта. 
        – Ацу ма уыцы стуры бакой кæн, – дзуры Худæг йæ фыдмæ, къæсæрæй куы бахызт, уæд. 
        Фыды цæстытæ ферттывтой, кæстæр фырттæм йæ сæрæй дуарырдæм ацамыдта, æмæ сæ разæй æд фæринк араст.
        Цасдæры фæстæ фыд кусарты сæримæ цингæнгæ хæдзары рухсмæ бахызт. А ныр æй фæсдуар арæвæра, афтæ йæм фемдзаст, æмæ нырдиаг ласта:
        – Æтт, дæ хурх дын куд рачындæуыд, нæ сæлхæр хæтæнхуаг, гъе, ай мын мæ хъудздзыты хуыздæры мæхи къухæй куы аргæвдын кодтай…
        – Дæ зæрдæ риссы? – ысбустæ кодта къæрных, – уæдæ ацал-ауал азы кæй фос æргæвдыс, уыдон зæрдæтæ нæ риссынц, мæ амидингæнæг зыдыка? Иу хатт дæхи фæллойæ дæр саход, кæннод дæ мæрдтæ сæхимæ нæ бауадздзысты.

Гæлуаты Аким
«Худæг æмæ Дудæг» чиныгæй


МАСТ КОМДЗАГ – горький кусок (о пище)

рахау-бахау кæнын – скитаться; шататься

далыс – годовалый барашек

йæ къухы нæ бафтыд – ему не удалось
къухы æфтын
– рæстмæ цæуын, æнтысын, удаваться

фыдвæллад – очень усталый

æхсæвæрафон   к ужину, время ужина
æхсæвæр
–  ужин

фæмидæг уын –  1) здесь быстро войти 2) водвориться

стур – домашнее животное (крупного рогатого скота)

бакой кæнын 
а) намекнуть, сказать; напомнить 
б) убрать, прибрать 
в) здесь освежевать (животное) 
г) уложить спать

кæстæр фырттæм йæ сæрæй дуарырдæм ацамыдта  – движением головы указал младшим сыновьям в сторону двери

æд фæринк араст   –  направился с саблей
фæринк
–  вид сабли, шашки
араст уын

а) выпрямиться, разогнуться 
б) расправиться 
в) здесь направиться, отправиться, отбыть, двинуться, пуститься в путь

кусарты сæримæ  –  с головой забитого животного 
кусарт – туша животного

А ныр æй фæсдуар арæвæра, афтæ йæм фемдзаст, æмæ нырдиаг ласта – как только положил её (голову) за дверь, так (сразу) и увидел и завопил
фемдзаст уын
–  встретиться глазами
æрдиаг кæнын 
–  а) рыдать, плакать  б) вопить, орать, кричать  в) сетовать; сокрушаться

сæлхæр хæтæнхуаг  –  сумасшедший бродяга
сæлхæр1. 1) глуповатый 2) сумасшедший, помешанный 3) ветреный, легкомысленный 4) взбалмошный 2. болтун
хæтæнхуаг  –
1. беспутный; сбившийся с пути 
2. 1) оборванец 2) бродяга 
хæтæнхуаг фырт – блудный сын

хъудздзыты хуыздæры – лучшую из коров

аргæвдын –  зарезать, заколоть
æргæвдын 1) резать, закалывать, убивать (скот) 2) терзать

Лица

Прош. вр.

Наст. вр.

Буд.вр.

æз 

æргæвстон æргæвдын æргæвдзынæн

ды 

æргæвстай æргæвдыс æргæвдзынæ

уый

æргæвста æргæвды æргæвдзæнис

мах

æргæвстам æргæвдæм æргæвдзыстæм

сымах

æргæвстат æргæвдут æргæвдзыстут

уыдон

æргæвстой æргæвдынц æргæвдзысты

Повелит. наклонение

æргæвд!, æргæвдут!

Желат. наклонение

æз куы æргæвдин, мах куы æргæвдиккам

ысбустæ кодтæ къæрных – возмутился вор
сбустæ кæнын – 1) закапризничать 2) выразить недовольство; поставить на вид; упрекнуть

ацал-ауал местоимение – столько

амидингæнæг (мн.  амидингæнджытæ) –
1. затевающий 
2. 1) подстрекатель 2) зачинщик; застрельщик

зыдыка – скряга, жадюга

дæхи фæллойæ дæр саход перен. заработай и своим трудом
саходын – вкусить, испробовать

мæрдтæ сæхимæ нæ бауадздзыстыдословно: мертвые не пустят к себе (т.е. в рай не попадешь)

      
         
  * Номхыгъдмæ * * Хæрдмæ *