ПОЭЗИ


ХЕТÆГКАТЫ КЪОСТА

УЫРЫССАГАУ ФЫСТ ÆМДЗÆВГÆТÆ




НА НОВЫЙ 1892 ГОД

1892 АЗЫ НОГБОНМÆ


Полночи этой дождались мы снова,—
Строго порядок обычный храня,
Право сказать новогоднее слово
Мы предоставим... кому же, друзья?

Мне ли? — напрасно! — цветов поздравленья
Я не свяжу вам в душистый букет,—
В эту минуту всеобщего бденья
Нужен бы гений, а здесь его нет...

Только его потрясающей лиры
Стройно могучий, свободный аккорд
Бросил бы факел горящей сатиры
В Лету, где канул несчастнейший год.

Вызвал бы слезы, родил бы участье
К новорожденному... Хилый, больной,—
Вот он, дитя нищеты и несчастья,
Нам поднесенный в насмешку судьбой...

Вы присмотритесь, как он коченеет,
Как безнадежно блуждают глаза,
Локон кудрявый блестит, индевеет,
Вон на реснице застыла слеза…

Впалую грудь леденит уже холод,
Замерло сердце, дыханье слабей...
Нет ни кровинки, мучительный голод
Бледные щеки вдавил до костей...

Братья! — поймем ли за полною чашей
Этот бессвязный, надорванный стон?
И в этой встрече торжественной нашей
Вправду ли встретит сочувствие он?

Полно! Я верю в разумную волю,
Доброе сердце, святую любовь,—
Мы облегчим его горькую долю,
К жизни цветущей вернем его вновь.

Все мы в отдельности слабы и малы,—
Дружно возьмемся,— качнется гора,—
В этой надежде и вере бокалы
Выпьем за братский союз наш. Ура!

1891


Ногæй та иумæ мах ацы 'хсæв бадæм, —
Не 'гъдæуттæм гæсгæ æмбæлы æмæ
Ног азы арфæ кæныны бар раттæм
Не 'ппæт дæр иумæ, хæлæрттæ... кæмæ?

Радзурин æз? Нæ! Цы зæгъон, нæ хатын,
Дзырдты рæсугъдты æвæрæн мæм нæй, —
Ацы æмцины, зæрдæрухс сахаты
Ам хъæуид гений, уый не 'хсæны нæй.

Уымæн æрмæстдæр йæ хъаруджын лирæ
Аив, ныфсдæттæг сæрибары дзырд
Летамæ фехсид æхсидаф — сатирæ,
Ивгъуыд фыд аз дæр кæм аныгъуылд цырд.

Уый дзырды фæрцы кæниккам тæригъæд
Ног гуырдæн мах дæр, кæниккам ыл мæт...
Ацы æнахъом у зæронды ивæг,
Уый нын æрхаста фыдæнæн хъысмæт...

Бакæсут ма йæм, куыд ризы, куыд сæлы,
Цæстытæ — уазал, бынтондæр ныджджих.
Ихæй йæ сæрыхъуын калы тæмæнтæ,
Цæстыты хаутыл йæ цæссыг ныйих.

Мидæмæ хаудриу ныссалди. У цъусдæр
Зæрдæйы гуыпп-гуыпп йæ улæфт — лæмæгъ…
Туг дæр дзы нал и... Æстонгæй йæ русты
Афтид æстджытæ куы зынынц дзæбæх!

Цæй ма, æфсымæртæ, исчи уæ хаты,
Дзаг фынгыл бадгæйæ, уыцы хъæрзын?
Баххуыс ын кæндзыстæм истæмæй царды?
Фенцондæр кæндзыстæм уымæн йæ зын?

Хорз! Æз æууæндын  сæрибар фæндоныл,
Уарзты фæндагыл цæудзæни нæ къах, —
Фенцон ын кæндзыстæм йе 'намонд уавæр,
Ногæй йæ рухс цардмæ 'ркæндзыстæм мах.

Хицæнтæй стæм мах æдых æмæ ницы, —
Иумæ куы 'вналæм — хох ракæлдзæн, ра!
Ууыл æууæндгæйæ, нуазæнтæ сисæм,
Нуазæм æфсымæрдзинадыл... Ура!

Мамсыраты Д. ивд

 * Сæргæндты сыфмæ *