ДИН

   
Адæймаг
Аргъау

Æвзаг
Барад
Дзырдуат

Дин

Зарæг
Зонад
Истори
Клуб

Медицинæ
Политикæ
Поэзи

Прозæ

Спорт

Этнографи

Юмор



Дигоронау
Радио

 

 

ХЪУЫРМАН

ПЫСЫЛМОН БÆРÆГБОНТÆ

       Хъуырман – пысылмон дингæнæг адæмы сæйраг бæрæгбон. Араббаг æвзагыл – Ид-аль-адаха, Ил-аль-кабир кæнæ Курман-байрам. Бæрæгбон вæййы, Комбæттæнæй – Рамаданæй – Уразайæ дæс æмæ ссæдз боны куы рацæуы, уæд – араббаг æвзагыл зу-ль-хиджжайы мæйы дæсæм боны.
       Пысылмон диныл æууæндæг адæмæй алчидæр фæархайы Хъуырманы бæрæгбон скæныныл. Бæрæгбон ахæссы æртæ-цыппар боны. Сæйраг бæрæгбон вæййы пысылмон адæмы сæйраг кувæндон – Меккæйы. Уырдæм дунейы пысылмон бæстæтæй æрцæуы мингай æмæ мингай адæймæгтæ. 
       Хъуырманы бæрæгбоны ахсджиагдæр фæзилæнтæй иу у бæрæгбоны номыл кусарт акæнын. Снывонд кæнынц фыс, сæгъ, теуа, кæмæн куыд йæ фадат у, афтæ. Нывондагмæ фæзилынц, фæххæссынц æй. Бакæнынц ыл алы нысантæ, алы бæрæггæнæнтæ, дзæнгæрджытæ, сахорынц æй ахорæнтæй. Уый та уымæн, æмæ, мæрдты бæстæйы адæймаг дзæнæтмæ фæндагыл куы фæцæуы, уæд дзы иу ран ис æрдуйæ нарæгдæр хид, æмæ уыцы хидыл фæцæуынц, нывондæн кæй æрхастой, уыдоныл. Уыцы хидыл куыд тагъддæр баирвæзай, афтæ хуыздæр. Тагъддæр та йыл баирвæздзæн, йæ нывондаг иннæты æхсæн тагъддæр чи ссара, уый. Æмæ йын уымæн хорз ахъаз вæййы, нывондагыл цы нысантæ ис, уыдон. 
       Кусарт кæнынц, нывондагæн йæ сæр Меккæйырдæм куыд уа, афтæ. Уæддæр цæмæн афтæ ахсджиаг у кусарт кæнын Хъуырманы бæрæгбон? 
       Хуыцауы минæвар Ибрахим Хуыцауыл афтæ æууæндыди, афтæ зынаргъ ын уыди, йæ зæрдæмæ афтæ хæстæг уыди, æмæ йын снывонд кодта йæ хъæбулы, уый тыххæй цæттæ уыди йæ зынаргъ фыртæй фæхицæн уæвынмæ. Фæлæ хъуыддаг уымæ не ‘рхæццæ. Æмæ уыимæ баст у кусарт кæнын. 
       Хъуырман у уд сыгъдæггæнæн бæрæгбон. Йæ агъоммæ бирæтæ дæс боны дæргъы фæдарынц ком. Бæрæгбоны адæм ацæуынц мæзджыттæм æмæ сæхи, сæ бинонты бафæдзæхсынц Хуыцау æмæ Йæ минæвар сыгъдæг Пехуымпар Мæхæмæтыл, фæкувынц, фæтабу сæм кæнынц. 
       Бæрæгбоны бирæтæ бабæрæг кæнынц сæ мæрдты ингæнтæ, Хуыцау æмæ сæ Пехуымпар Мæхæмæтыл бафæдзæхсынц. Стæй адæм æрбацæуынц сæ хæдзæрттæм æмæ сбадынц бæрæгбоны фынгтыл. Адæм вæййынц хъæлдзæг, фæзарынц, фæкафынц, кæрæдзимæ уазæгуаты фæцæуынц, кæрæдзийæн лæвæрттæ фæкæнынц. Мæгуыртæ, сидзæртæ æмæ фæкæсинаг чи у, уыдонæн кусæрттаджы дзидзайæ байуарынц.
       Курбан-байрам, по-арабски: Ид аль-адаха или Ид-аль-курбан – наиболее значимый для мусульман праздник. Известен среди арабов так же, как и Ид-аль-набир, т.е. великий, большой праздник. У нас в стране больше известен под тюркским названием Курбан-байрам. Этот праздник жертвоприношения начинается 10-гo числа месяца зу-ль-хиджжа, после окончания 30-дневного поста месяца рамадан и длится три – четыре дня. 
       В этот день в долине Мина близ Мекки паломники приносят в жертву животных в память о том, как Ибрахим был готов принести в жертву Аллаху своего сына Исмаила. То же самое делают верующие по всему мусульманскому миру. 
       Основной святыней в Мекке является Кааба – здание из серого камня в форме куба. 
       Те, кто имеют скотину, специально откармливают выбранное животное к празднику. Иногда можно видеть, как приготовленных к закланию баранов, коз, быков или верблюдов разукрашивают краской и увешивают всевозможными магическими ожерельями и бубенчиками. Дело в том, что, согласно исламскому учению, дорога в рай идет через Сират-мост, перекинутый над адской пропастью. Мост этот тоньше женского волоса, острее лезвия меча и горячее пламени. У входа на Сират в Судный день будут находиться животные, принесенные в жертву на Курбан-байрам. На них-то и будут правоверные переправляться через мост в рай. Поэтому хозяин старается помнить собственного барана, верблюда или быка, чтобы быстрее отыскать его в этот момент. 
       Мусульманин, совершив заклание, не должен скупиться на угощение, необходимо обязательно накормить бедных и голодных. 
       Праздновать день жертвоприношения начинают с раннего утра. Чуть свет мусульмане идут в мечеть к утренней молитве, но прежде необходимо совершить полное омовение, одеть новую и опрятную одежду. Перед молитвой есть не рекомендуется. По окончании утренней молитвы, верующие расходятся по домам. Многие обычно идут на кладбище молиться за умерших. 
       Прежде чем барана режут, его обязательно валят на землю головой в сторону Мекки. В Курбан-байрам каждый мусульманин должен отведать мясное блюдо. Праздник – радостное событие, поэтому праздничная пища должна быть вкусной и разнообразной. 
       В Курбан-байрам и последующие три – четыре дня наносятся визиты друзьям и родственникам, близким преподносятся разнообразные подарки. Считается, что в первую очередь подарки необходимо дарить родственникам. 
       В доме каждого мусульманина в праздник Курбанбайрам царит дух такого гостеприимства и щедрости, что любой человек, зашедший в дом, не выйдет, не отведав праздничного угощения.
   
Данная билингвальная (двуязычная) статья взята из иронско-русского словаря для программы Lingvo. В данном словаре содержатся и другие билингвальные статьи о мусульманских праздниках, а также множество билингвальных статей по ОСЕТИНСКИМ ОБЫЧАЯМ и этнографии и мифологии осетин. Приятного чтения!

 

* Сæргæндты сыфмæ *