ПОЭЗИ


ХЕТÆГКАТЫ КЪОСТА

УЫРЫССАГАУ ФЫСТ ÆМДЗÆВГÆТÆ




ДА, Я ЛЮБЛЮ ЕЁ...

О, УАРЗЫН ÆЙ...


Да, я люблю ее... но не позорной страстью,
Как объяснять себе привыкли вы любовь,—
Я не влеку ее к обманчивому счастью,
Волнуя сладостным напевом ее кровь.

Нет, я люблю ее, как символ воплощенья
Доступных на земле возвышенных начал
Добра и истины, любви и всепрощенья,
Люблю ее, как жизнь, люблю, как идеал,

Как трон свободных дум без гордости надменной,
Как свет познания, как мавзолей искусств,
Как храм поэзии, мечтою окрыленной,
И как чистилище ума, души и чувств.

Да, я люблю ее по долгу, по призванью,
Награды за любовь не требуя себе;
Как раб, приветствуя ее посильной данью,
Я награжден вполне, признателен судьбе.

Я счастлив, что люблю... Любви одной покорный,
Под знаменем ее пойду на смертный бой,
Пойду на суд толпы холодной, дикой, вздорной,
С спокойной совестью, с ликующей душой...

И если я порой мучительно страдаю,
И если я не сплю из-за нее ночей,
То разве я тогда ребячески желаю
И слез, и ласк ее задумчивых очей?

Нет,– я боюсь... Боюсь, что, в жизнь едва вступая,
Она доверчиво отдастся ей во всем,
И к ней прокрадется незримо ложь людская,
Которой осквернить святыню нипочем.

Вот, вот чего боюсь, что грудь мою терзает:
Она доверчива, наивна, молода,
А жизнь заманчиво зовет и соблазняет...
Боюсь, что разлюбить могу ее тогда.

1889


О, уарзын æй, фæлæ йæ сау монцæй нæ уарзын,—
Сымахæн зонгæ у, сымах дзы уарзт уынут, —
Нæ йæ сайын тæссонд, мæнг амондмæ, нæ хъазын,
Фæлывд, æхцон зæлтæй йын н' агайын йæ туг...

Нæ, уарзын æй æндæрхуызон, бынтон хæдуагæй,
Уый у мæ зæрдæйæн, нæ дунейыл æмбал
Кæмæн нæй хорзæй, фидауцæй, цыты хъуыддагæй,
Гъе ахæм символ æмæ фарны идеал.

Уый у мæ царды сагъæс, йе 'цæг æмæ й' аргъау,
Бæрзонд хъуыдытæ æмæ ахуыры хуызæг,
Бæлгæ поэзи æмæ аивадты аргъуан,
Кæм кæнынц ме 'нкъарæнтæ арф æмæ сыгъдæг.

О, уарзын æй, куыд мын амоны ме хæс, афтæ,
Нæ домын уарзты тыххæй хорзæхтæ, хуынтæ,
Цагъарау æм хæссын мæ кувинаг, мæ арфæ,
Хæссын мæ хъысмæтæн мæ бузныджы дзырдтæ.

Æз амондджын дæн, уарзын æмæ уымæй. Уарзтæн,
Йæ коммæгæс уæвгæ, йæ тырысайы бын
Æз карз тох расиддзынæн тутсæр, уазал бардзæн,
Йæ  ныхмæ  рацæудзынæн — цинамæст,   ныфсджын...

Æмæ кæд хаттæй-хатт æз хъизæмар æвзарын,
Æхсæв мыл уый тыххæй кæд не 'рхæцы хуыссæг,
Уæд æм æнхъæлут æмæ исты азым дарын?
Рæвдауа мæ? Кæуа? Кæнæ мæм уа хæстæг?

Нæ, æз тæрсын. Тæрсын, миййаг куы цæуа цардмæ,
Уæд ыл куы баууæнда, куы йæм радта йæ арм,
Куы йæ радта мæнгдзинад, чъизи æмæ маргмæ,
Æмæ куы фæтых уа йæ зæрдæйыл хæрам.

Гъе уымæй, уымæй тæрсын æз, гъе уый мæ 'вдæрзы,—
Уый, чызг, æвзонг, сыгъдæг, бæллиц æмæ фæндон,
Цыбæйлаг, сайаг цард та алцæуыл æввæрсы...
Тæрсын, миййаг æй уæд куы нал уарзон бынтон.

 

 * Сæргæндты сыфмæ *